Etkileşimli Digital Signage için hangi teknoloji?

Günümüzün modası dokunmatik ekranlar. Ancak birçok farklı teknoloji ilk bakışta kafa karıştırıcı olabiliyor. İşte anlaşılır dilden dokunmatik ekran çeşitleri ve özellikleri.

Son yıllarda parmaklarımız eskiye oranla çok daha hareketli. Gün içerisinde klavye ve mouse ile ciddi bir mesaisi olan parmaklarımıza şimdi birçok alanda dokunmatik ekranlar da eşlik ediyor. Alışkanlıklarımızı ciddi şekilde değiştiren dokunmatik ekranların günümüzün teknoloji dünyasının en popüler teknolojisi olduğunu vurgulamamıza gerek yoktur diye tahmin ediyorum. Aynı durum digital signage dünyası için de geçerli.

Dokunmatik ekranlar daha iyi bir etkileşim için doğru çözüm. Ancak sistemi kurarken doğru ekran teknolojisini tercih etmek de büyük önem taşıyor. Bu açıdan sizlere yardımcı olacağını düşündüğümüz bu yazıda en temel 5 adet dokunmatik ekran (touchscreen) teknolojisini ve avantajlarını tanıtmak istedik.

Rezistif Dokunmatik ekran

Dokunmatik ekran teknolojileri arasında en eski ve ilkel olanı rezistif (resistive) dokunmatik ekrandır. Düşük çözünürlüğü, kolay çizilebilmesi ve düşük dokunmatik hassasiyeti sebebiyle günümüzde az tercih edilen bir teknoloji haline gelen rezistif ekran, Kiosk İnnova standart kiosklarında kullanılmamaktadır. Özel projeler kapsamında ve müşterinin talebi dışında önerilmemektedir.

Rezistif dokunmatik ekranlar iki iletken, bir yalıtkan ve bir koruyucu yüzey olmak üzere 4 kat halinde üretilmektedir. Bu sayede su ya da toz gibi dış etkenlerden etkilenmez. Rezistif dokunmatik ekranların en büyük avantajı ise özellikle dokunulmadığı zamanlarda sıfıra yakın enerji harcaması ve diğer dokunmatik ekran teknolojilerine göre daha düşük güç tüketimi ile çalışmasıdır. Canlı dokuya ihtiyaç duymamasının yanında diğer teknolojilere göre daha düşük maliyetli olmaları da bir diğer avantajları. Ancak dokunmatik hassasiyetinin düşük olması, kullanıcının daha fazla kuvvet uygulamak zorunda kalması ve çoklu dokunmatik (multitouch) desteği olmaması en önemli dezavantajları arasında yer alıyor. Bunun dışında düşük optik geçirgenliğe sahip olması ve ekran yüzeyinin kolay çizilebilir olması bu teknolojinin günümüzde kullanılmamasındaki en büyük nedenler arasında.

SAW (Akustik Yüzey Dalgası) Dokunmatik Ekran

Rezistif touchscreen teknolojisine göre daha modern bir tekniğe sahip olan ve ekranın üzerinde polyester kaplama bulunmadığı için daha canlı bir görüntü sunabilen SAW teknolojisi sunumun ön plana çıktığı durumlarda tercih edilir. Cam yüzeyinde homojen şekilde yayılan dalga yansıtıcılardan tüm yüzeye dağılan dalgalar ve alıcı sensörlerin kullanıldığı bu teknolojide ekrana dokunulduğunda yüzeyde akan dalgada bozulma meydana gelir. Dikey ve yatay alıcılar ile algılanarak kontrol kartı aracılığı ile sürücüye bildirilir.

Yüksek dokunmatik hassasiyetine sahip olan ve optik geçirgenliği diğer teknolojilere göre daha iyi olan akustik yüzey dalgası teknolojisi canlı dokuya ihtiyaç duymaz. Manyetik alandan etkilenmeyen bu teknolojinin en önemli eksileri ise dış mekan kullanımına uygun olmaması, kolay çizilebilir ve bu çiziklerin ekranın kararsız çalışmasına neden olması, ekstra temizlik gerektirmesi periyodik kalibrasyona ihtiyaç duyması, çoklu dokunmatik (multitouch) desteği olmaması ve ses dalgalarının uzun mesafede etkisini yitirmesi yüzünden belli bir boyutun üzerindeki ekranlarda bu teknolojiyi kullanmanın imkansız olmasıdır.

Kapasitif Dokunmatik ekran Dokunmatik ekran teknolojileri arasında en son çıkan cihazlar arasında en yaygın olarak kullanılanın kapasitif (capacitive) dokunmatik ekran olduğunu söyleyebiliriz. Elektrik enerjisine sahip canlı dokunun kapasitif yüzeyde oluşturduğu etki ile çalışır. Bu yüzden dokunmayı sağlayan cismin canlı doku ya da kapasitif kalem olma zorunluluğu bulunur. Optik geçirgenliği ve çözünürlüğü SAW ve infrared ile yarışacak seviyeye geldiği için iç mekan uygulamalarında da kullanılan bu teknoloji dış mekanlar için de en uygun dokunmatik ekran teknolojisi olma özelliğini taşıyor.

Üst yüzeyi esnek olması gerekmediği için sertlik ve çizilmezlik konusunda başarılı maddelerin kullanılmasına elverişli olan bu teknoloji, son derece dayanıklıdır ve kötü hava koşullarından da kolay kolay etkilenmez. Ayrıca birden fazla dokunuşu (dualtouch ya da multitouch) algılayabilir. Bu teknolojinin eksileri arasında ise canlı doku ya da kapasitif kaleme ihtiyaç duyması, temizlik bakımı gerektirmesi, periyodik kalibrasyona ihtiyaç duyması ve manyetik alan ya da paraziylerden kolay etkilenmesi sayılabilir.

Infrared (Kızılötesi) Dokunmatik Ekran

Infrared dokunmatik ekranlar aslında çok basit bir mantığı kullanır. Bu teknolojide ekran yüzeyi yatay ve dikey yönlerde tarayan ışık demetlerinden oluşmuştur. Her ışın yayıcı diyotların karşısında infrared algılayıcılar bulunmaktadır. Ekrana dokunulduğunda bir ışının algılayıcıya gitmesi engellenmiş olur ve oluşan değişim kontrol kartı ile algılanarak sürücüye bildirilir. Dış mekan kullanımı performansı sayesinde genellikle ATM cihazlarında kullanılmaktadır.

Kalibrasyon gerektirmemesi, yüksek hassasiyeti ve optik geçirgenliği, dayanıklı olması, başarılı dış mekan performansı, çoklu dokunmatik desteği (multitouch) en önemli artıları arasında yer alıyor. Ancak diğer teknolojilerle kıyaslandığında daha yüksek maliyetine rağmen daha kısa ömürlü olması da en önemli eksisi. Ayrıca ekrana çok yaklaşan bir cismin dokunulmadan da algılanması bu teknolojinin bir diğer dezavantajı.

Optik Dokunmatik Ekran

Çok yakın dönemde uygulanmaya başlayan bu teknoloji ekranın köşesine iki ya da daha fazla görüntü algılayıcı (kamera) yerleştirme prensibine dayanıyor. Kameralar sayesinde ekrana yaklaşan cisim gölge olarak algılanır ve bu sayede dokunulan yerin neresi olduğu ve dokunan nesnenin boyutu da algılanabilir.

Bu sistemin en önemli artısı 32 inçten 100 inçe kadar olan geniş ekran boyutlarında kullanılabilir olmasıdır. Optik geçirgenliği diğer teknolojilere göre daha iyi olan optik touchscreen de çoklu dokunmatik desteği (multitouch) sunar ve periyodik kalibrasyona ihtiyaç duymaz. Ancak diğer teknolojilere göre yüksek maliyetli olması ve direk güneş ışığından etkilenmesi nedeniyle dış mekanlara uygun olmaması bu teknolojinin en önemli dezavantajları.

Etiketler: Digital SignageTouchscreen

Alper Korkmaz
Digital Signage Uzmanı

11 Kasım 2013

Bu yazı hakkında
görüÅŸ bildirmek için
tıklayın.