Ekranların gözü kulağı: İkincil donanımlar

Kiosk çözümleri kullanım alanlarına göre birçok farklı donanıma ihtiyaç duyabilir. İşte kiosklarınızın gözü kulağı olabilecek yardımcı donanım örnekleri.

Teknolojiyle paralel bir hızla ilerleyen self servis cihazlar dünyası her geçen gün daha geniş bir donanım desteğiyle gerek işleri daha hızlı halledebilmek gerekse daha etkin bilgi akışı sağlayabilmek için yenileniyor. Bu sürecin önemli bir adımı da ikincil donanımlar. İkincil donanımlar en temel tanımıyla kiosklarda bulunması zorunlu olmayan ancak uygulama alanına veya müşteri tercihine göre kiosklara opsiyonel olarak eklenebilecek bileşenlerdir.

Bu bileşenler ihtiyaca ve talebe göre çeşitlendirilebiliyor. Biz de ikincil donanımlar aracılığıyla kiosklarınızı nasıl daha etkin bir hale getirebileceğiniz konusunda size ışık tutacak bir yazı hazırladık. İşte kiosklarımızda genel olarak kullanılan bileşenler:

Klavyeler

Her ne kadar büyük ilgi dokunmatik ekranların üzerinde olsa da, söz konusu olan bilgi girişinde “hız� olduğunda, eski dostlarımız klavyeler hala bir adım önde… Özellikle acil durumlara müdahale etmenin gerekebileceği şirket içi kiosk çözümlerinde klavyelerin tercih edilmesi istenmeyen durumların önüne geçilmesini sağlayabilir. Ayrıca ‘mouse’ olarak görev yapabilecek bir trackball desteği sunan endüstriyel metal klavye ile internette dolaşma gibi işlemler de çok daha kolay bir hale getirilebilir. Dayanıklılık gerektiren dış ortamlar için çelikten üretilen kasaya sahip olan metal klavyeler tercih edilirken su geçirmeyen ve kimyasallara karşı dayanıklı olan membran üst yüzeye sahip touchpadi de olan klavyeler endüstri ve askeri uygulamalarda yaygın olarak kullanılıyor. Bazı kiosklarda klavyeler çekmeceli olarak monte de edilebiliyor.

Kart okuyucular

En yaygın olarak kredi kartı ile ilgili işlemlerde kullanılmakla birlikte farklı uygulamalarda sadakat kartlarına yönelik işlemler için de tercih edilmektedir. Kart okuyucuları farklı başlıklarda toplamak mümkündür.

Manyetik kart okuyucular: Kart üzerindeki manyetik şeritten bilgi okuyan kart okuyucu tipi. Kart, okuyucu üzerindeki alandan yukarıdan aşağıya doğru veya soldan sağa doğru geçirilerek (swipe) okutulur. Kiosklarımızda tercih edilen bir modeldir, diğer kart okuyucularına nazaran daha ekonomiktir.

Akıllı (Smart) kart okuyucular: Chip kart okuyucu olarak da tanımlanmaktadır. Kart üzerinde bulunan elektronik bellekteki bilgilerin okunması ve yazılması esasına dayanır. Günümüzde kullanılan kredi kartlarının tamamı bu tiptedir. Kart üzerindeki bilginin yazılması ve okuması sırasında kartın hareket etmemesi gerekir. Bu sebeple kart, okuyucunun içine itilir ve işlem süresince içerde kalır.

Temassız (Contactless) kart okuyucular: Bir anten vasıtasıyla temassız kartlar ile işlem yapabilen kart okuyucu tipidir. Temassız kartlar için farklı teknolojiler olduğu için kart tipi ile kart okuyucu tipi aynı olmalıdır. Günümüzde kullanılan Mifare, KGS, PayPass, PayWave bu sınıf için güncel örneklerdir. Kartın okuyucuya yakınlaştırılması yeterlidir, kartın mutlaka okuyucuya değmesi gerekmez. Kapı geçiş sistemlerinde ağırlıklı olarak kullanılır.

Insert kart okuyucular: Kartın kart okuyucu yuvasına elle itilip, elle geri alındığı kart okuyucu tipidir. Kart okuyucunun içine tamamen girmez, istenildiği anda kullanıcı tarafından geri çekilebildiği gibi kartın okuyucu içerisinde sabit tutulduğu versiyonları da vardır.

Hibrit kart okuyucular: Hem manyetik, hem smart kart okuyabilen kart okuyuculardır. Insert tiptir. Ancak manyetikten okuma performansları düşüktür. Kiosklarımızda genelde bu modeli kullanmakla birlikte, manyetik okuma yapmamaktayız.

Motorlu kart okuyucular: Kartın okuyucu içine bir motor vasıtasıyla tamamen alındığı ve işlem sonuna kadar içeride tutulduğu kart okuyucu modelidir. Genellikle hibrittir. ATM’lerde bu tip okuyucular kullanılmaktadır.

Kart dağıtıcılar

Kiosk üzerinde bulunan basit düzenekli kart dağıtıcılar haznesindeki daha önceden hazırlanmış olan kartları verebilme yeteneğine sahiptirler. Gelişmiş özellikteki kart dağıtıcılar ise kartın üzerindeki manyetik şeridi veya chipi kodlayabilirler. Böylece kullanıcı kendisi için özelleştirilmiş olan karta anında sahip olabilir.

PinPad

ATM’lerden görmeye alışık olduğumuz PinPad, sadece nümerik girişlere ihtiyaç duyulan nümerik klavye kullanılması tercih edilmeyen durumlarda kullanılmaktadır. Bununla birlikte, EPP (Encrypted PinPad) olarak kısaltılan PinPad modelleri kredi kartı kullanımlarında şifre girişi için kullanılmaktadır ve şifre girilecek olması durumunda kullanımı zorunludur. Tuşlara her basıldığında girilen rakam pinpad içerisinde şifreli olarak tutulur ve kablosu vasıtasıyla bilginin gönderildiği PC veya sunucuya şifreli olarak gönderilir. Donanımın içi açılması zorlanırsa, şifreler kendini imha eder ve EPP arıza durumuna geçer.

Standart PinPad: Genellikle 16 tuşlu nümerik klavye. Üzerinde rakamlarla birlikte giriş, sil, iptal gibi fonksiyon tuşları da bulunur. Yüksek güvenliğin ihtiyaç duyulmadığı durumlarda kullanılır. Fatura numarası, abone numarası, TC kimlik numarası gibi bilgiler bunlar arasında sayılabilir.

Encrypted (�ifreli) PinPad: EPP olarak da bilinen bu tip PinPad’ler yüksek güvenliğe ihtiyaç duyulan uygulamalarda kullanılır. En yoğun kullanımı kredi kartı şifre girişidir. Kredi kartı okuyucu ile entegre çalışır.

Unattendant POS

PIN (şifre) girişi yapılarak kredi kartı ile ödeme yapılan durumlarda kullanılır. Bu ünite, banka tarafından temin edildikten sonra kioska yazılımsal ve donanımsal entegrasyonu yapılır. Unattendant POS, bankanın sahipliğindedir ve yazılımsal olarak bankanın merkezindeki POS sunucusuyla haberleşir.

Ä°kinci Ekran

Kioskların üzerindeki ana ekran kullanıcının işlemlerini yaptığı alandır. Ana ekranın üstündeki ikinci ekran reklam ve tanıtım yapılması amacıyla kullanılır. Genelde kioskun bilgisayarına bağlı olarak çalışır.

Gizlilik Filtresi

Kiosk ana ekranına takılır ve kullanıcının çevresindeki kişilerin işlemleri görmesinin engellenmesi amacıyla kullanılır. 30 derece açıyla ekrana bakıldığında sağ ve sol taraftan ekran karartılır.

Barkod okuyucular

Barkod okuyucular son derece geniş bir kullanım alanına sahiptir. Ürün, etiket, bilet gibi üzerinde bulunan kodların okunması amacıyla kullanılan barkod okuyucular sadece barkod okutularak başka bir bilgi gerekmeksizin abone eşleştirmesi yapmayı da mümkün kılar.

1D Barkod Okuyucu: Çubuklar halinde kodlanmış barkodu okumak üzere tasarlanmışlardır. En yaygın kullanılan 2 çeşidi bulunur. Bunlardan birincisi olan Single-line okuyucu, tek bir çizgi halinde lazer ışık demeti oluşturur. Lazer ışığı barkodun tamamına denk gelmediği sürece okuma gerçekleşmez. Ekonomik bir çözüm olan bu cihazlar genelde el tipi okuyucularda kullanılmaktadır. Multi-line okuyucu ise performans olarak daha başarılıdır. Birçok lazer ışık demeti oluşturan bu cihazda kullanıcı maharetine daha az ihtiyaç duyulur.

2D Karekod Okuyucu: Akıllı telefonların da okuyabildiği ve hızla yaygınlaşan küçük kareler halinde kodlanmış karekodu okumak üzere tasarlanmış okuyuculardır. Birçoğu 1D barkodu da okuma yeteneğine sahiptir.

Kiosk Kontrol Kartı

Kioskun üzerindeki çevresel etkileri denetleyen Kiosk bilgisayarından bağımsız çalışan bir kontrol devresidir. Kapak açık, darbe, nem, ısı, fan kontrolü vb. sensörlere sahiptir.

Yazıcılar

Kiosklarda genelde termal veya siyah beyaz lazerjet yazıcılar kullanılmaktadır. Termal yazıcılarda rulo kağıtlarda kullanıcıya işlem sonu bilgi fişi veya makbuz verilmesi amacıyla kullanılır. Lazerjet yazıcılarda ise çoğunlukla A4 boyutunda ekstre veya bilgi çıktısı verilir.

Telefon

Telefon ünitesi, gerektiğinde kiosk üzerinde çağrı yapılmasına, ahize kaldırıldığında önceden programlanmış bir numaraya otomatik arama yapılmasına imkan tanıyan ünitedir. Özellikle acil durumlarda büyük önem taşıyan cihaz, bazı uygulamalarda sesli kayıt için kullanılmakla birlikte genel olarak çağrı merkezi ya da müşteri hizmetlerine yönlendirmek için kullanılmaktadır. Telefon kartı, doğrudan telefon hattına bağlanabileceği gibi PC’ye de mikrofon ve hoparlör girişlerinden bağlanarak PC kulaklığı ve mikrofonu şeklinde kullanılabilir. Genelde analog hat ile çalışırlar. Talep edilmesi durumunda IP tabanlı sistemlere de entegre edilebilmektedir. Anti Vandal çelik spiral kablo setine sahiptirler. Çağrı merkezi menülerindeki alt menülere ulaşılabilmek için tuş takımı da vardır. Tuş takımı sadece menü seçimine izin verir, farklı bir telefon numarasının aranmasına izin vermez.

Kameralar

Kiosk üzerinde resim çekme, video kaydetme, görüntü aktarma gibi fonksiyonlar yanında belge tarayıcı olarak da kullanılan kameralar kullanılacak kameranın modeli, boyutu, çözünürlüğü, kullanım yeri ve amacına göre büyük farklılıklar göstermektedir. Kamera tercihinde kioskun iç ya da dış mekanda olması gibi detaylar da göz önünde bulundurulmalıdır.

Dijital imza paneli

Kullanıcıların imzalarının alınması gereken uygulamalarda tercih edilen dijital imza panelleri, kullanıcıları işlemin güvenliği konusunda da ikna edebilme alanında önemli rol oynuyor. Girilen dijital imza bir bağlantı aracılığıyla orijinal imza ile karşılaştırılabilir. Üzerinde plastik bir kaleme de sahiptir.

Network Bağlantı Modülü

Son teknoloji harikası kiosklarınızın tüm dünyadan kopuk olması kulağa hiç mantıklı gelmiyor değil mi? İşte bu yüzden ADSL, 3G ve Wi-Fi bağlantı ürünleri, kioskları fiziksel olarak bir ağa (network) bağlanması için kullanılan ara bağlantı elemanlarıdır. Kioskların internet ya da merkezi sisteme bağlantısı için doğrudan bir ağ kablosu sağlanamıyorsa bu alternatif ürünler gündeme gelir. En yaygın olarak ADSL, 3G, GPRS modemler ya da Wi-Fi bağlantı modülleri tercih edilmektedir. Metal kabinin içerisindeki manyetik alan sorunu yaşamamak için modem antenleri kabin dışına monte edilmektedir.

Kesintisiz Güç Kaynağı (UPS)

Elektrik kesilmesi durumunda kiosku geçici olarak besleyerek, devam eden işlemin kesintiye uğramasını engelleyen ve kiosk KKK desteği ile kontrollü kapatılarak muhtemel ani kesinti problemlerinden koruyan cihazdır. Kiosk’u devamlı kendi üzerinden besleyen UPS sistemine On-line UPS denir. Elektrik hattı UPS üzerinde regüle edilerek kioska verildiği için elektrik hattındaki dalgalanmalar kiosku etkilemez. Line interactive UPS ise sadece elektrik kesilmesi durumunda devreye girerek kiosku besler ve hat regülasyonu yapmaz.

Kağıt para alıcılar

Kioskların fonksiyon olarak ATM lere benzemesine başladığını görüyoruz. Nakit parayı para alıcıya verip kontör Satınalma, fatura ödemesi yapma, ürün/hizmet Satınalma işlemleri rahatlıkla yapılabilir.

Basit Para Alıcılar: Kağıt banknotu alarak sahte pare kontrolünü yaparak kabin içerisindeki bir alana atar. Ekonomiktir ancak çok yaygın kullanılmaz, güvenlik seviyesi düşüktür. Ağırlıklı olarak otomat ve kumar makinelerinde kullanılır.

Gelişmiş Para Alıcılar: Kağıt banknotu alarak 2-3 farklı yöntemle sahte para kontrolünü yaparak kabin içerisindeki güvenli bir para kasedine istifleyerek kabul eder. Paraları tek tek kabul ederler. Çok yaygın olarak kiosklarda kontör satışı, fatura ödemesi işlemlerinde kullanılır. Para kasetleri genelde kilitlidir. Aldığı parayı ortalayarak içeriye alır, yırtık ve eksik paraları kabul etmez, iade eder. Para kasetleri ortalama 500 – 2200 banknot kapasitelidir.

Profesyönel Para Alıcılar: Kağıt banknotu alarak 4-5 farklı yöntemle sahte para kontrolünü yapar. Ardından paraları kabin içerisindeki güvenli para kasedine istifler. Paraları tek tek veya deste olarak kabul edebilirler. Banknotları para kasedine ayrıştırarak yerleştirir. Yani 5 lik, 10 luk, 20 luk banknotlar farklı kasetlere yerleştirir, ihtiyaç olması durumunda para iadesi olarak bu banknotları müşteriye verir.

Bozuk para alıcılar

Kiosklarda banknot kabul fonksiyonuna ek olarak bozuk para kabulü de yapılır. Alınan bozuk paralar kabin içerisinde kilitli güvenli bir haznede saklanır. Sahte paralar kabul edilmez, iade edilir. Genelde otomatlarda daha yaygın kullanılır.

Kağıt para vericiler

Kiosklarda para kabul etme mekanizması var ise kağıt para üstü verebilmek için kullanılır. Farklı banknotları verebilmek için tek kasetli, iki kasetli versiyonları vardır. En fazla 6 kasede kadar konfigürasyon çıkartılabilir. Paraları tek tek kullanıcıya verebildiği gibi deste halinde toplu olarak da verebilirler.

Bozuk para vericiler

Kiosklarda bozuk para üstü vermek amacıyla kullanılır. Farklı bozuk para türleri için genelde farklı kaseler kullanılır. Kaselere üst kısımda kolayca para yüklemesi yapılabildiği gibi tüplü bozuk para vericiler de sahada kullanılır.

Etiketler: Kiosk,  Card Reader,  Pinpad,  Cash Dispenser,